choinka

Zwyczaj przystrajania drzewka na Boże Narodzenie zawdzięczamy Niemcom.

Tradycja każe uważać za "wynalazcę" choinki św. Bonifacego.
Prawdopodobnie choinka znana już była w Alzacji w XV wieku. Już około 1520 roku istniał tam podobno pierwszomajowy zwyczaj ustawiania ozdobionej jodły nazywanej Maien.

W drugiej połowie XV wieku zwyczaj ozdabiania choinek rozszerzył się na święta Bożego Narodzenia. Pierwsze zapiski, zawierające opis takiej choinki ozdobionej papierowymi różami, jabłkami, cukrem, złotkiem i waflami pochodzą z roku 1604. Informacje te pochodzą głównie z XV-i XVI-wiecznych kazań kościelnych, w których zwyczaj ten był krytykowany jako pogański - teolog Dannhauer strofował z ambony, że: "wśród różnych głupstw świątecznych jest także choinka".


Ubieranie drzewka w czasie świąt Bożego Narodzenia zyskiwało jednak na popularności, z biegiem czasu zaakceptował to również Kościół. Oprócz jabłek (przypominających odkupienie grzechu pierworodnego) i orzechów, na choince pojawiły się też ciastka i suszone owoce, a także ozdoby własnoręcznie wykonane z papieru i słomy. Dodatkowo zaczęto drzewka przyozdabiać świecami, które symbolizowały Światłość świata, czyli Chrystusa. Świece były również związane z kultem zmarłych i początkowo świece zapalano właśnie dla nich.
Czubek choinki zaczęto przyozdabiać gwiazdą betlejemską - zwiastunem narodzenia Zbawiciela.

W innych regionach Europy przystrajanie choinek (zwykle dopiero w dniu Wigilii) stało się popularne dopiero w I połowie XIX wieku. Najpierw w całych Niemczech (tam też pojawiły się pierwsze bombki choinkowe) i Austrii, potem w Skandynawii i Francji. W roku 1841pierwsza choinka stanęła w zamku Windsor w Anglii.
W Stanach Zjednoczonych choinka stała się popularna dzięki emigrantom z Niemiec. Pierwszą choinkę w Białym Domu udekorowano w 1856 roku, za prezydentury Franklina Pierce'a.

Zwyczaj ubierania choinki przywędrował do Polski na przełomie XVIII i XIX wieku. W zaborze pruskim propagowali go pruscy żołnierze i urzędnicy. Najpierw był on znany tylko wśród arystokracji. Z czasem oprócz arystokracji przejęła go także szlachta i mieszczaństwo, a najpóźniej mieszkańcy wsi. W niektórych regionach południowej Polski choinki pojawiły się dopiero po II wojnie światowej. Zwyczajowo stała ona przynajmniej do Trzech Króli, ale najczęściej do Matki Boskiej Gromnicznej.

choinka na polanie
W 1882 roku, po raz pierwszy stanęła choinka oświetlona elektrycznymi żarówkami. Postawił ją w swoim domu w Nowym Jorku współpracownik Thomasa Edisona - Edward H. Johnson.

Pierwsze na skalę handlową produkowane lampki, w zestawach po dziewięć oprawek do żarówek na sznurze, pochodziły z General Electric Co. w Harrison w stanie Nowy Jork, a ich reklama pojawiła się w gazecie "Ladies' Home Journal" z grudnia 1901 roku. Każda oprawka miała miniaturową dwuświecową lampkę z włóknem węglowym, działającą pod napięciem 32 V.

Pierwszą miejską choinkę ustawiono w Pasadenie w Kalifornii; oświetlone drzewko ustawiano tam rokrocznie od 1909 roku 

Ciekawostki:
Największa choinka na świecie staje co roku w meksykańskim mieście Mérida, mimo że tam obyczaj ubierania drzewka pojawił się dopiero w połowie XX wieku. Ma ona aż 37 metrów wysokości i jest ozdobiona 70 tysiącami kolorowych lampek. Od 1931 roku, przed nowojorskim Rockefeller Center ustawiana jest najbardziej znana na świecie choinka, wysoka na ponad 20 metrów.
W Polsce w roku 2011 na gdańskiej Starówce przy fontannie Neptuna stanął świerk, który miał aż 28,5 metra wysokości.
najdroższa choinkaNajdroższa choinka na świecie jest wykonana w całości ze szczerego złota, ma wysokość 2,4 metra i około 1,2 metra średnicy. Waży 40 kilogramów i ozdobiona zostało 50 postaciami z bajek Disneya (Myszka Miki, Dzwoneczek z Piotrusia Pana, Kopciuszek), które zostały wycięte ze złotej blachy i przepasane kokardami - również ze złota. Nad jej wykonaniem pracowało przez dwa miesiące dziesięciu wysokiej klasy rzemieślników. Drzewko kosztuje 350 milionów jenów, czyli około 4,2 miliona dolarów, ale firma jubilerska z Japonii Tanaka Kikinzoku Jewerly przekonuje, że jest to prawdziwa okazja, zważywszy na obecne ceny złota w przeliczeniu na jeden gram.

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań