lampa

Prawdopodobnie już jaskiniowcy używali tłuszczu do robienia lamp olejowych.

Przez tysiące lat, tłuszcze zwierzęce i oliwa dostarczały ludziom światła, a ich płomień dodawał w nocy otuchy. Pierwsze przenośne źródła światła, były tylko zwykłymi kawałkami kamienia z wydrążonymi zagłębieniami, w których znajdował się zwierzęcy tłuszcz.

Rolę współczesnego knota pełnił wówczas wysuszony mech, który stopniowo zaczęto zastępować związanymi włóknami roślin - praprzodkiem sznurka.

Takie rozwiązania stosowano przypuszczalnie przez wiele lat, ale przez cały czas lampę olejową ulepszano.
Początkowo stanowiła ją miseczka wypełniona olejem, później wyposażono ją w knot - taka lampa była znana już w Egipcie w III tysiącleciu p.n.e.

Już wówczas (około 2763 roku p.n.e.), po raz pierwszy do oświetlenia wewnętrznych pomieszczeń w domach, używano płytkich lamp olejowych z pływającym knotem.
Lamp olejnych wykonanych z żelaza i brązu używali Etruskowie, Grecy (posługiwała się nią np. mityczna Ariadna), oraz Rzymianie, którzy do swoich lamp stosowali olej skalny. Pojawiły się pierwsze lampy stojące i wiszące; najstarsza lampa szklana pochodzi z IX wieku z Persji.
Jeszcze do niedawna żyjący w Arktyce Eskimosi używali lamp olejowych o kształcie spodka. Olej (rodzaj foczego tłuszczu) wsiąkał w wykonany z mchu knot, który palił się do wyczerpania oleju.
Oprócz oświetlania wnętrz mieszkalnych, lamp olejnych próbowano używać również do oświetlenia ulic - już w roku 1668 wprowadzono w centrum Londynu oświetlenie ulic lampami olejowymi "dla ograniczenia przestępstw kryminalnych".

Znaczne ulepszenie lamp olejnych, wiąże się z wprowadzeniem w XVIII wieku kominka szklanego osłaniającego knot i palnika Aime Arganda (knot zwinięty w rurkę i równomiernie od dołu doprowadzone powietrze), co spowodowało prawie 6-krotny wzrost świecenia lamp.
Bezcieniową stojącą lampę olejną z białym kopulastym szklanym kloszem skonstruował 1809 Francuz Philips, a udoskonalił 1819 też Francuz Bordier-Marcet, który skonstruował lampę "astralną" - jej konstrukcja została kolejno przejęta przez lampy naftowe, gazowe i elektryczne i używana jest do dziś.
W XIX wieku wiele domów oświetlano wyłącznie lampami zasilanymi olejem parafinowym.
Potem, po krótkim epizodzie z lampą naftową, niepodzielnie zapanowało oświetlenie elektryczne 

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań