stara lodówka

Już Wikingowie zauważyli, że mięso które przechowywane jest w chłodzie, dłużej nadaje się do spożycia.

Dlatego wykopywali więc w najciemniejszym miejscu chaty specjalne doły.

Następnie wypełniali je zwałami śniegu i lodu, oraz przykrywali np. drewnianym daszkiem i warstwą ziemi, które stanowiły izolację termiczną. Tak powstała koncepcja chłodni, której dwa zasadnicze elementy tj.: odizolowana przestrzeń i czynnik chłodzący, pozostały niezmienne do dziś.

Zalety lodu i chłodu w lecie docenili już tysiąc lat przed Chrystusem Chińczycy, którzy przywozili z gór i przechowywali aż do lata lodowe bloki. W Imperium Rzymskim również dostarczano do rezydencji obywateli lód ze szczytów gór - wykorzystywano go zarówno do przechowywania żywności jak i do wytwarzania przysmaków lodowych.
Żeby można było przechowywać żywność poprzez jej zamrożenie, w nauce musiało dojść do kilku odkryć.


W roku 1748, na uniwersytecie w Glasgow, William Cullen prowadząc eksperymenty z odparowywaniem cieczy w próżni, dowiódł, że można obniżać temperaturę otoczenia, co prawda nie znalazł dla swego odkrycia praktycznego zastosowania, ale pierwszy krok został wykonany.
W roku 1800 pojawił się po raz pierwszy termin lodówka (z ang. "refrigerator"). Jego autorem był inżynier z Marylandu (USA) Thomas Moore, który skonstruował pojemnik w postaci tuby z cedrowego drewna wypełnionej lodem i dodatkowo izolowanej futrem z królika, do transportu masła z Marylandu do Waszyngtonu, DC. Całość umieszczano w metalowym kontenerze.
W roku 1805, amerykański wynalazca, inżynier i przedsiębiorca Olivier Evans przedstawił koncepcję maszyny do obniżania temperatury, ale dopiero Jacob Perkins w 1834 roku skonstruował model urządzenia, które można uznać za pra-chłodziarkę. Jako substancji chłodzącej, w cyklu parowania i sprężania, użył eteru.

Z chwilą pojawienia się możliwości sztucznego wytarzania lodu, powstają specjalne szafki do jego przechowywania oraz schładzania żywności, stąd wywodzi się nazwa - lodówka.
Zasady działania chłodni opublikował w 1871 roku niemiecki inżynier i wynalazca Carl von Linde, i już w tym samym roku zastosował swój system chłodzenia w browarze Spaten w Monachium, aby umożliwić produkcję piwa latem. Środkiem schładzającym był eter metylowy lub amoniak.

W roku 1894 francuski zakonnik Abbé Marcel Audiffren opatentował swoje urządzenie do chłodzenia płynów (np. wina), po piętnastu latach w Ameryce Płn. koncern General Electric (GE) rozpoczyna sprzedaż "Audiffrenu" – drewnianej lodówki tegoż zakonnika. Produkowane we Francji urządzenie, GE oferuje w Ameryce za 1000 dolarów, kwotę pozwalającą wówczas na zakup dwóch aut!

lodówka DomerlePierwsza elektryczna lodówka domowa nosiła nazwę Domelre (DOMestic ELectric REfrigerator). Do sprzedaży została wprowadzona w Chicago w 1913 roku. Tak naprawdę, nie była to chłodziarka, jakie znamy obecnie, a tylko agregat chłodniczy przeznaczony do montażu na górze posiadanej już lodówki. Wewnątrz lodówki znajdował się parownik, który chłodził powietrze, natomiast silnik, sprężarka i skraplacz pozostawały na zewnątrz. Jako czynnik chłodniczy użyty został toksyczny dwutlenek siarki. W tym samym roku wypuszczono lodówkę również w Niemczech. Amerykańska miała drewnianą obudowę, natomiast lodówka niemiecka (wyprodukowana przez firmę AEG), obudowana była ceramicznymi kaflami i była dostępna praktycznie tylko dla restauratorów, ponieważ kosztowała 1750 ówczesnych marek, czyli tyle, ile wiejska posiadłość.

W roku 1918 na rynek trafia Kelvinator – pierwsza produkowana masowo lodówka. Wykonano ją z drewna, wyglądem przypominała szafkę sypialną z pojedynczymi drzwiczkami.
Lodówkę z zamrażarką wynaleziono dopiero w 1939 roku. Pierwszą firmą, będącą prekursorem, która wprowadziła chłodziarki do domu przeciętnego człowieka, była firma Electrolux.
Pierwszą polską lodówkę "Mewa" wyprodukowano we Wrocławiu w 1956 roku.

schemat działania lodówkiNajprostszy układ chłodniczy składa się z:

  • 1. skraplacza,
  • 2. elementu dławiącego (w urządzeniach domowych rolę tę pełni rurka kapilarna),
  • 3. parownika,
  • 4. sprężarki.

W parowniku, który jest umieszczony w środowisku chłodzonym, panuje niskie ciśnienie, więc i temperatura. Znajdujący się tam czynnik chłodniczy wrze, intensywnie odbierając ciepło. Następnie jest zasysany i sprężany przez sprężarkę, po czym trafia do skraplacza, gdzie pod wysokim ciśnieniem ulega skropleniu. Ciekły czynnik o temperaturze wyższej od temperatury otoczenia trafia do elementu dławiącego, ponieważ jego ciśnienie musi zostać obniżone do ciśnienia panującego w parowniku. Podczas dławienia część czynnika odparowuje, powodując spadek temperatury pozostałej cieczy. Zimna mieszanina cieczowo-parowa trafia do parownika i cykl się powtarza 

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań