b_150_100_16777215_00_images_duze4_lyzka.jpg

Łyżka to jeden z przyborów ręcznych, wchodzących w skład sztućców.

Występuje w postaci niewielkiej eliptycznej lub jajowatej miseczki o wymiarach pozwalających na zmieszczenie się w ustach, osadzonej na wygiętym trzonku. Zostało udowodnione, że łyżki używano już około 1490 roku p.n.e.  Pierwotnie łyżkę zastępowało wszystko, co miało naturalne zagłębienie.

Również spiralna muszla ślimaka, która w języku łacińskim nazywa się chochlea; prawdopodobnie stąd też powstała późniejsza polska nazwa chochli.


Początkowo łyżka była wykonywana z drewna, a jej forma różniła się znacznie od tej, znanej nam dzisiaj. Trzonek był niewiele dłuższy od czerpaka, ale za to był bardzo szeroki. Podczas jedzenia obejmowało się ją całą dłonią.
łyżka z AfrykiW starożytnej Grecji łyżki używano do jedzenia zupy, a Rzymianie dostosowali ją potem do wydłubywania ostryg i spożywania innych potraw. W I wieku n.e. Rzymianie podzielili łyżki na dwa rodzaje: jedna była czerpakiem, czyli dzisiejszą chochlą, druga - łyżką stołową.


W Średniowieczu, kiedy nie znano zup, łyżki używano raczej rzadko, dlatego nie zmieniła w tym okresie swego kształtu. Dopiero w XVI wieku trzonek łyżki stał się dłuższy i cieńszy. Także w tym okresie zaczęto je zdobić cennymi materiałami, np. srebrem, złotem czy kamieniami szlachetnymi. Być może dlatego (ze względu na ich wysoki koszt), idąc do kogoś w gościnę przynoszono własne sztućce?..
łyżka apostolska z XVI wiekuW XV-wiecznych Włoszech popularne stały się tak zwane "łyżki apostolskie", których rękojeści rzeźbione były na podobieństwo postaci uczniów Chrystusa. Takie łyżki były wytwornym prezentem z okazji chrztu.


różne łyżkiPowszechny obecnie kształt łyżki, której trzonek można trzymać trzema palcami, ukształtował się ostatecznie dopiero w XVIII wieku.


Obecnie w kuchni "łyżka stołowa" jest również jedną ze zwyczajowych jednostek objętości oraz, pośrednio, także jednostek masy, a także miarką do ich odmierzania. Jest jedną z jednostek używanych w przepisach kulinarnych, ale także w innych recepturach stosowanych w gospodarstwie domowym. W przypadku produktów sypkich stosowane są m.in. takie określenia, jak: "płaska łyżka stołowa" lub "z czubem". Podobnie w domowej aptece jest jednostką do odmierzania lekarstw 

1 płaska łyżka stołowa = około 15 mililitrów (cm3) = około 10 gramów mąki.


Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań