metro

Kolej elektryczna przeznaczona do transportu pasażerów.

Potrzeby zapewnienia szybkiej komunikacji miejskiej, bez zakłócania ruchu na zatłoczonych jezdniach wielkich miast, doprowadziły do powstania metra. Po raz pierwszy potrzeby takie zrodziły się w rozległym i ludnym Londynie. Tam pierwsze projekty metra powstały już w latach trzydziestych XIX wieku, a komitet budowy metra istniał już od 1851 roku.

Pierwszą linię metra londyńskiego o długości 6,5 kilometra, łączącą City z dworcem kolejowym Paddington, od której ówczesnej nazwy "Metropolitan" wywodzi się nazwa metra w wielu językach (ale nie w języku angielskim!), otwarto 10 stycznia 1863 roku. Jej sukces spowodował budowę nowych linii.

Pierwszą linię wykonano pod kierownictwem J. Fowlera metodą najłatwiejszą i najtańszą - w wykopach na trasie istniejących ulic. Jednak kłopoty z instalacjami wodociągowymi, kanalizacyjnymi itp., oraz konieczność zamknięcia ruchu ulicznego na czas budowy skłoniły do drążenia dla następnych linii metra - tuneli na znacznej głębokości.

W latach 1869-1870 J.H. Greathead budował w Londynie tunele za pomocą specjalnej tarczy wiertniczej, wynalezionej przez Petera W. Barlowa. Tarcza ta posuwała się naprzód drążąc tunel, który bezpośrednio za nią obudowywano segmentami z rur żeliwnych. Tak powstała bezpieczna tube railway, czyli kolej rurowa. stare metroProwadząc kolej metra na głębokości 30 metrów, można było dowolnie projektować ich trasy, bez obawy naruszenia fundamentów domów, czy zakłóceń ruchu ulicznego. Linie te wykazały także zalety jako doskonałe, pojemne schrony przeciwlotnicze podczas II wojny światowej.
Początkowo trakcja w metrze była parowa, z czym wiązał się problem wentylacji. Liczne otwory dla ujścia dymu zakłócały uliczny ruch kołowy na trasie metra - kłęby dymu i pary wydobywające się w momencie przejazdu pociągu płoszyły konie ciągnące powozy.

Dopiero od 18 XII 1890 roku, zaczęto stosować w londyńskim metrze elektrowozy.
przystanek metraNa kontynencie europejskim pierwsze metro powstało w Budapeszcie w 1896 roku, natomiast w Ameryce pierwsze na tym kontynencie metro oddano w Bostonie 1 września 1897 roku. Kolejne linie oddawano: w Nowym Jorku w 1904 roku, w Ameryce Płd. - w Buenos Aires w 1913 roku, w Azji - w Tokio (rok 1927).

Obecnie ponad 50 miast na świecie posiada metro, niektóre z nich mają bardzo rozbudowane sieci, liczące po kilkaset kilometrów długości - np. system metra pod Nowym Jorkiem ma długość ponad 1355 kilometrów 

W Polsce metro jest jedynie w Warszawie. Wprawdzie pierwsze uchwały o jego budowie podjęto już w roku 1925, to jednak dopiero w 2008 roku zakończono budowę pierwszej linii o długości 23,1 kilometrów, z 21 stacjami. Linia ta łączy południowe i północne dzielnice lewobrzeżnej Warszawy z centrum miasta. Średni czas przejazdu całej linii (od Kabat do Młocin) wynosi 38 minut 20 sekund. Druga, krótsza linia metra (która przebiega przez dzielnice Wola, Śródmieście i Pragę) została oddana w marcu 2015. Linia ma długość 6,1 kilometra i 7 stacji.

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań