użycie peryskopu

Przyrząd optyczny, służący do obserwacji przedmiotów znajdujących się poza polem widzenia obserwatora.

W swojej najprostszej postaci jest zbudowany z zagiętej rury i dwóch luster ustawionych pod odpowiednimi kątami.

Promienie świetlne odbijają się najpierw od pierwszego lustra do drugiego i dopiero po odbiciu od drugiego zwierciadła, docierają do oka obserwatora.

W wyniku podwójnego odbicia następuje dwukrotne odwrócenie obrazu, w związku z czym obserwator ogląda obraz taki jak w rzeczywistości. Obecnie mamy do czynienia z dwoma rodzajami peryskopów - zwierciadlanym i pryzmatycznym.
Pomysłodawcą peryskopu był gdański astronom Jan Heweliusz, który już w roku 1637 skonstruował jego pierwowzór.
budowa peryskopuNiestety - jak w wielu innych przypadkach, tak i tutaj urządzenie znalazło zastosowanie przede wszystkim na polu walki. Po raz pierwszy peryskop zastosowano podczas wojny krymskiej w roku 1854, w celu obserwacji wroga z bezpiecznych okopów.

Peryskopy najczęściej wykorzystywane są w łodziach podwodnych. Nie ma wówczas potrzeby wynurzania się na powierzchnię, po to, żeby sprawdzić np. jak daleko od nas są inne statki.


Jako pierwszy na świecie wpadł na pomysł, by okręt podwodny wyposażyć w peryskop nasz rodak, polski inżynier i wynalazca - Stefan Drzewiecki. Pierwszym, który wykorzystał to urządzenie w łodzi podwodnej, był Włoch M. Romazotti. Zbudował on peryskop na statku "Gustave Zede" i zademonstrował jego działanie w roku 1893.

Wcześniejsze łodzie podwodne wyposażano w wysuwające się wieże, z których można było obserwować obszar nad poziomem wody tylko wtedy, gdy zanurzenie nie przekraczało kilku stóp. Obecnie peryskop na okręcie podwodnym to długa stalowa rura o długości od 7 do 11 metrów, w jej wnętrzu umieszczony jest zespół pryzmatów i soczewek, które umożliwiają widzenie w okularze osadzonym w dolnej części rury peryskopu obserwowanego obrazu. Peryskop wysuwany jest za pomocą napędu elektrycznego lub hydraulicznego. W stanie wciągniętym dolna część peryskopu chowana jest w tzw. studzience, znajdującej się w dnie kadłuba sztywnego. Peryskop wysuwany jest w górę przez tzw. dławnicę, czyli odpowiednio uszczelniony otwór wykonany w sztywnym kadłubie okrętu. Używany przez dowódcę okrętu podwodnego podczas przeprowadzania ataku torpedowego tzw. peryskop bojowy, charakteryzuje się tym, że jego górna część wystająca z wody jest bardzo cienka - średnica jej wynosi zaledwie około 15 mm. Dzięki temu peryskop ten pozostawia na wodzie bardzo niewielki ślad podczas ruchu okrętu podwodnego, a i tak zapewnia obserwatorowi 1,5 krotne powiększenie obserwowanego widoku.

Oczywiście nie mogło zabraknąć peryskopu w wozach bojowych, m.in w czołgach.
Pomysłodawcą zastosowania peryskopu w czołgu był również nasz rodak: Rudolf Gundlach. Jego najbardziej znanym wynalazkiem, był czołgowy peryskop odwracalny z roku 1934, na który uzyskał patent w 1936 roku 

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań