tomograf i jego twórca

Tomograf komputerowy (CT - computed tomography)

stosuje się w medycynie do obrazowania narządów i tkanek ludzkiego ciała o bardzo dużej dokładności i szczegółowości.

Źródło promieniowania stanowi obracająca się wokół pacjenta lampa rentgenowska emitująca skolimowaną wiązkę w kształcie wachlarza o wybranej grubości (w zależności od pożądanej grubości obrazowanej warstwy, typowo z zakresu 0,5-10 mm).

Kiedy w 1895 roku Wilhelm Roentgen odkrył promienie X, dosyć szybko zorientowano się, że takimi promieniami można prześwietlać ludzkie ciało. Jednak jedno prześwietlenie nie daje wyraźnego obrazu, ponieważ w zależności od tego, z jakiej strony prześwietlamy obiekt, otrzymujemy inny obraz. Pojawiły się pomysły, żeby prześwietlać pacjenta nie raz, ale kilkanaście, czy kilkadziesiąt razy, za każdym razem obracając go o kilka stopni, jednak zabrakło narzędzia do analizy tak zebranego materiału, aż do pojawienia się komputerów.

Po raz pierwszy urządzenie to (tzw. EMI scanner) zostało wprowadzone przez Godfreya Hounsfielda i południowoafrykańskiego fizyka, Allana Cormacka w 1971 roku, i użyte w Szpitalu Atkinsona Morley w Londynie do diagnozowania nowotworu mózgu. Za swój wynalazek obaj otrzymali Nagrodę Nobla w 1979 roku.

W tomografie EMI, dane niezbędne do rekonstrukcji jednej warstwy rejestrowane były w ciągu 4 1/2 minuty - stąd (ze względu na czasochłonność), przeznaczone były jedynie do badania głowy. Godfrey Hounsfieid wykonał około 29 000 zdjęć rentgenowskich mózgu, a następnie spędził wiele godzin nad ich analizowaniem. Wyświetlał obrazy mózgu pacjenta na ekranie, tak że lekarze mogli zobaczyć mózg w rozmaitych przekrojach warstwowych. Przetworzenie uzyskanych informacji wymagało dalszych 21 godzin.

Pierwsze urządzenia z lat 70-tych XX wieku, miały rozdzielczość jednego centymetra i na zbadanie takiej centymetrowej warstwy potrzebowały pięciu minut. Obecnie rozdzielczość wynosi 1 mm, a zbadanie milimetrowej warstwy zajmuje sekundę.
nowoczesny tomografOd chwili wprowadzenia tomografów do szpitali w 1973 roku, dokonał się ogromny przełom, ponieważ pozwoliło to otrzymywać poprzeczne obrazy ludzkiego ciała bez jego naruszania, oraz stworzyło możliwość wykrywania zmian chorobowych już o średnicy 1 centymetra. Wynalazek sprawdza się w przypadku znacznych różnic w gęstości tkanek, nadaje się więc do diagnozowania złamań, zakrzepów i kamieni nerkowych.

Tomograf zbudowany jest ze stołu, gantry, w której jest lampa RTG wraz z detektorami, oraz konsoli. W skład aparatu wchodzi także generator wysokiej częstotliwości oraz komputer. Podczas badania krążąca wokół lampa rentgenowska aparatu emituje wiązki promieniowania X, które przechodzą przez pacjenta pod różnymi kątami ulegając osłabianiu i następnie padają na detektory.
Na podstawie pomiarów gęstości osłabiania promieniowania komputer tworzy obrazy poprzecznych przekrojów ciała pacjenta uwidaczniając z dużą dokładnością tkanki i strukturę narządów 


Warto wiedzieć:

Niestety, trzeba pamiętać o tym, że nie ma nic za darmo... Te wysokiej jakości zdjęcia wnętrza naszego ciała powstają dzięki temu, że aparaty emitują promieniowanie od 100 do 1000 razy większe niż rentgen. Dzieci poddawane testom tomograficznym mają trzykrotnie wyższe ryzyko nowotworu mózgu i białaczki. Udokumentowano, że nawet jeden test tomograficzny może spowodować raka, dlatego lepiej jest zastąpić to badanie nieszkodliwym ultrasonografem lub badaniem rezonansem magnetycznym (MR).

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań