pierwszy tranzystor

Jest to trójkońcówkowy półprzewodnikowy element elektroniczny, posiadający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego.

Używany jest jako przełącznik, lub we wzmacniaczach napięcia prądu.

Nazwa tranzystor pochodzi z angielskiego zwrotu "transfer resistor", który oznacza element transformujący rezystancję.
Pierwsze trzy patenty na projekt elementu elektronicznego, o zasadzie działania podobnej do tranzystora, zostały udzielone w 1928 roku w Niemczech Juliusowi Edgarowi Lilienfeldowi.

On jednak prawdopodobnie nie wykorzystał swoich projektów i tranzystora nie skonstruował - dopiero eksperyment przeprowadzony w latach 90-tych XX wieku wykazał, że jeden z nich działałby prawidłowo.
zespół wynalazców

 

Zespół badawczy w laboratoriach Bella w USA, kierowany przez Johna Bardeena w 1947 roku wykonał pierwszy tranzystor z małego kawałka metalopodobnego pierwiastka chemicznego - germanu.

Wraz z nim wynalazku dokonali: Walter Houser Brattain oraz William Bradford Shockley, za co przyznano im Nagrodę Nobla z fizyki w 1956 roku.
Urządzenie doświadczalne wyglądało prymitywnie, ale mogło wzmacniać moc sygnału 100-krotnie. Tranzystor zastąpił z powodzeniem duże, pobierające sporo prądu i wydzielające spore ilości ciepła lampy elektronowe, dzięki czemu umożliwiło to produkcję znacznie mniejszych urządzeń elektronicznych. Można było zacząć produkcję np. przenośnego radia - ponieważ tranzystory pochłaniają mało energii i można je zasilać z małych baterii.

Pierwsze tranzystory były bardzo drogie - w roku 1954 jeden kosztował 5,5 dolara; dla porównania dzisiaj jest to koszt około 190 nanodolarów (miliardowe części dolara).

Wyróżnia się dwie główne grupy tranzystorów, różniące się zasadniczo zasadą działania:
1. Tranzystory bipolarne, w których prąd wyjściowy jest funkcją prądu wejściowego (sterowanie prądowe).
2. Tranzystory unipolarne (tranzystory polowe), w których prąd wyjściowy jest funkcją napięcia (sterowanie napięciowe).

budowa i symbolDzisiaj wszystkie komputery i urządzenia elektroniczne mające w środku mikroprocesor pracują przy wykorzystaniu tranzystorów - o ich wszechstronności niech świadczy fakt, że w roku 1997 liczba produkowanych tranzystorów we wszystkich fabrykach na świecie przekroczyła liczbę mrówek żyjących na Ziemi. O popularności tranzystora niech świadczy jeszcze jedno porównanie: w roku 1955 produkowano już kilka milionów sztuk (mimo wysokiej ceny) - dzisiaj jest to miliard miliardów (jedynka osiemnastoma zerami!).

  • Tranzystor ostrzowy - 1948 - J. Bardeen, W.H. Brattain (USA),
  • Tranzystor warstwowy - 1949 - W. Shockley (USA),
  • Fototranzystor - 30 marca 1950 roku firma Bell Telephone Laboratories z siedzibą w Murray Hill w stanie New Jersey ogłosiła wynalezienie fototranzystora (tranzystora uruchamianego nie przez prąd, lecz przez światło). Jego twórcą był doktor John Northrup Shive.



Pierwszym tranzystorem produkowanym w małych ilościach w Polsce był tranzystor ostrzowy TC1. Pierwszymi produkowanymi na skalę przemysłową przez Tewę, były germanowe tranzystory stopowe TG1 i TG2 

Ciekawostka:
Rok 2001. Holenderscy naukowcy z Uniwersytetu w Delft stworzyli tranzystor składający się z jednej cząsteczki! Rozmiar tego cudu miniaturyzacji wynosi zaledwie jeden nanometr (10 -9 m), a do zmiany swojego stanu (włączony/wyłączony) potrzebuje on tylko jednego elektronu!
Naukowcy przewidują, że ich wynalazek pozwoli na konstruowanie układów miliony razy szybszych od obecnie stosowanych, przy czym ich wielkość pozwoli na dalszą miniaturyzację elektronicznych urządzeń.

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań