Fritz Haber

Chemik niemiecki, pochodzenia żydowskiego (1868 - 1934).

Urodził się we Wrocławiu w żydowskiej rodzinie kupieckiej. On sam czuł się Niemcem, więc przyjął chrześcijaństwo, a w późniejszym okresie życia stał się antysemitą.

Uczył się we Wrocławiu, Heidelbergu (u Roberta Bunsena) i w Berlinie, po skończonych studiach wrócił do Wrocławia, żeby kontynuować po ojcu kupieckie tradycje. W wieku 26 lat porzucił jednak wątpliwą karierę kupca i zajął się tym, co go naprawdę interesowało - chemią fizyczną.

Zaledwie w wieku trzydziestu lat mianowano go profesorem chemii na Uniwersytecie w Karlsruhe.
W latach 1905-1910 udało mu się "rozgryźć" zagadnienie, nad którym pracowało wówczas wielu uczonych na całym świecie - opracował metodę syntezy amoniaku, zwaną metodą Habera i Boscha. Miało to kluczowe znaczenie przy produkcji nawozów sztucznych stając się podwaliną tego przemysłu.
Za to osiągnięcie przyznano mu w 1918 roku nagrodę Nobla.

Niestety, oprócz niewątpliwych pozytywów, w jego pracy znalazło się wiele negatywnych osiągnięć.
Podczas pierwszej wojny światowej, osobiście kierował pierwszym w świecie atakiem z użyciem broni chemicznej - w kwietniu 1915 roku pod Ypres nad okopy żołnierzy francuskich nadleciała dziwna zielonożółta chmura z chloru. Ci, którzy wciągnęli gaz do płuc, doznawali ciężkich poparzeń wewnętrznych, chlor atakował też oczy i skórę. Żołnierze ginęli w strasznych męczarniach.

To on wynalazł użyty później także pod Ypres gaz musztardowy, czyli iperyt, który działał podobnie do chloru, jednak powodował cięższe poparzenia.

Od tej pory maski przeciwgazowe weszły do stałego użytku w armiach na całym świecie, a I wojna światowa nieodparcie kojarzy się z obrazem oślepionych przez gazy bojowe żołnierzy. żołnierz i pies w maskach przeciwgazowych
Jego zaangażowanie w produkcję gazów bojowych doprowadziło do samobójstwa jego żonę Clarę Haber, która odkryła, że Haber swoje "wynalazki" testuje na więźniach - nie mogła znieść obciążenia psychicznego, związanego z przyczynianiem się męża do śmierci żołnierzy.

Jednym z ostatnich wynalazków Habera był Cyklon B - przewidziany jako środek do dezynfekcji i dezynsekcji. Na szeroką skalę Cyklon B był stosowany przez hitlerowców w komorach gazowych podczas drugiej wojny światowej.


Pomimo ogromnego zaangażowania w budowę potęgi Niemiec, w 1933 roku sam padł ofiarą rasistowskiej polityki Hitlera i musiał wyjechać z kraju. Zmarł rok później w osamotnieniu na emigracji.
Albert Einstein
napisał o nim "Była to tragedia niemieckiego Żyda, tragedia wzgardzonej miłości" 

 

Zobacz film o broni chemicznej podczas pierwszej wojny światowej:

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań