farby w puszkach

Powłokotwórcze materiały kryjące, w postaci zawiesiny pigmentów (wraz z wypełniaczami) w spoiwie.

Są nanoszone w postaci ciekłej lub mazistej na malowane podłoże - po wyschnięciu tworzą kryjącą powłokę. Stosowane są w celach ochronnych i dekoracyjnych.

Najstarszymi zachowanymi przykładami zastosowania farb są prehistoryczne malowidła naskalne z jaskiń we Francji, np. te odnalezione w Lascaux. Analiza pigmentów umbry i ochry wykazała, że prehistoryczni artyści wykorzystywali tlenek żelaza i tlenek manganu.


Znacznie później, wraz z rozwojem cywilizacji w Chinach, Indiach, Egipcie i na Bliskim Wschodzie, pojawiły się nowe, żywe kolory: jaskrawe błękity, czerwienie, żółcie i zielenie, tworzone z rozcieranych kamieni półszlachetnych, zwłaszcza lapis lazuli, cynobru i malachitu.
Przed pierwszym wiekiem naszej ery dostępna stała się również biel ołowiana.

Początkowo farby składały się tylko z trzech składników - barwnika, spoiwa (na przykład jajka), oraz rozcieńczalnika, dzięki któremu łatwiej było je rozprowadzić po powierzchni.
Dopiero w XV wieku opracowana została receptura na farby olejne. Aż do XIX wieku słowo "farba" określało kolory powstałe na skutek zmieszania pigmentów z olejem; te, które wykorzystywały inne spoiwo (np. jajko), zwane były temperami.

Niezależnie od receptury, aż do XIX wieku wszystkie farby trzeba było samodzielnie mieszać w trakcie malowania... Dopiero w 1878 roku dwaj Amerykanie: Henry Sherwin i Edward Williams, zaczęli produkować gotowe farby, sprzedawane w szczelnych puszkach.

kolorowe farbyDzisiaj farby dzieli się ze względu na wykorzystane w nich spoiwo, na farby olejne, farby celulozowe, farby wapienne, farby klejowe itp. Ze względu na rolę, jaką spełnia farba na podłożu, rozróżnia się: farby podkładowe (chronią podłoże przed działaniem czynników niszczących, zwiększają przyczepność powłok nawierzchniowych) oraz farby nawierzchniowe (do ostatecznego malowania).
Z kolei ze względu na zastosowanie farb, dzieli się je na artystyczne, malarskie i drukarskie.

Istnieją również specjalistyczne odmiany farb, np. farba świecąca z domieszką siarczków posiadających własność fotoluminescencji, stosowana do malowania znaków drogowych, czy pokrywania wskazówek niektórych przyrządów pomiarowych pracujących w ciemności.
Do farb specjalistycznych należy również farba okrętowa, która posiada specjalne właściwości antykorozyjne - jest odporna na oddziaływanie słonej wody, oraz zapobiega osadzaniu się glonów i małż na kadłubie statku  

Ciekawostka:   
 Do produkcji farby, w celu uzyskania kolorów stosowano kiedyś korę, jagody a nawet owady - tarte jagody kruszyny pozwalały uzyskać kolor zwany holenderskim różem; suszone samice koszenili z Chile pozwalały otrzymać jaskrawą czerwień zwaną karminem, natomiast ostre odcienie zieleni wytwarzano z arsenu.

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań