skafander

Z greckiego: skaphe - łódź; ander, andros - człowiek. Specjalny ubiór umożliwiający nurkowi długotrwałe przebywanie pod wodą.

Skafandry dzielą się na miękkie (kauczukowe, umożliwiające osiąganie głębokości do około 90 metrów), i sztywne (składające się z metalowych pierścieni, działające do około 200 metrów głębokości).

Wyróżnia się także skafandry autonomiczne (mające zamontowane butle ze sprężonym powietrzem) i skafandry nieautonomiczne, przewodowe.
Skafandry współczesne pochodzą od dzwonów nurkowych, działających na analogicznych zasadach jak - kesony, umożliwiających pracę pod wodą bez masek i skafandrów (praca odbywa się wewnątrz dzwonu).
Najstarsze informacje związane z pomysłami tego typu urządzeń dotyczą IV wieku p.n.e. Pierwszy dzwon nurkowy skonstruował w 1535 roku Włoch Guglielmo de Lorena. W 1690 roku angielski astronom Edmund Halley zbudował dzwon umożliwiający wymianę powietrza, a w 1699 roku Francuz Denis Papin zastosował w tym celu pompę tłoczącą.
Po raz pierwszy dzwon nurkowy został użyty do prac inżynieryjnych w 1779 roku; obecnie znajduje zastosowanie także do ratowania zatopionych okrętów podwodnych.

pomysł Johna LethbridgePierwszy nowoczesny, odporny na ciśnienie, skafander skonstruował Anglik John Lethbridge w 1715 roku, pierwszy zaś skafander autonomiczny Francuz Freminat w 1783 roku.
Pierwowzory skafandrów miękkich powstały wraz z wynalezieniem hełmu nurkowego przez Niemca A. Siebe'a w 1839 roku i zastosowaniem do ich budowy kauczuku przez Francuza J. M. Cabirola w 1857 roku.
skafander z 1882 rokuSkafander pancerny został skonstruowany ostatecznie przez Niemców Neufeldta i Kuhnkego w 1920; za jego pomocą osiągnięto rekordowe zanurzenie 240 metrów.

Obecnie głównym problemem jest zabezpieczenie przed tzw. chorobą kesonową i innymi biologicznymi skutkami przebywania na wielkich głębokościach; w tym celu stosuje się specjalne mieszanki oddechowe helowo-tlenowe, bądź też zawierające kombinacje tlenu z innymi gazami szlachetnymi.

skafander z lat 50-tych XX wiekuDo prac na większych głębokościach używa się bezzałogowych wieżyczek obserwacyjnych wynalezionych w 1865 roku, zdolnych do osiągnięcia głębokości do 700 metrów.

Osobną dyscyplinę stanowi tzw. nurkowanie swobodne. Używa się do niego ubiorów składających się z maski, butli z tlenem i płetw. Pierwszy taki ubiór wynaleźli w 1865 roku Francuzi. Rozwój konstrukcyjny stał się możliwy po wynalezieniu aparatu oddechowego, składającego się z maski tlenowej, połączonej z umieszczoną na plecach butlą (1914 rok). Po raz pierwszy zastosowano go w latach dwudziestych przy ewakuacji zatopionych okrętów podwodnych.


płetwy de CorlieuWynalezienie sztucznych płetw, przez Francuza Louisa de Corlieu w 1926 roku, umożliwiło operatywne działania płetwonurków na głębokościach, sięgających kilkunastu metrów (dowodem była duża liczba akcji dywersyjnych z ich udziałem w czasie II wojny światowej, m.in. tzw. żywych torped).

W 1943 roku Francuzi Jacques-Yves Cousteau i Émile Gagnan wynaleźli udoskonalony aparat oddechowy, nazwany akwalungiem (łac. aqua - woda, ang. lung - płuca), który przyczynił się po wojnie do niesłychanego spopularyzowania nurkowania swobodnego.

W ostatnich latach prowadzone są eksperymenty polegające na wielodniowym przebywaniu pod wodą płetwonurków, działających tam w oparciu o specjalnie skonstruowane podmorskie bazy - domy (pierwsze: francuska Pre Continent 1, zbudowana w 1962 roku, z inicjatywy J. Y. Cousteau; amerykański SDC, zbudowany w 1962 roku, z inicjatywy Amerykanina E. Linka). Wykazały one możliwość adaptacji odpowiednio wytrenowanych organizmów akwanautów nawet do długotrwałego przebywania pod wodą.

 

Jak głęboko można się zanurzyć:

 40 metrów  swobodne nurkowanie z aparatem tlenowym "dla rozrywki"
 162 metrów
 rekord głębokości swobodnego nurkowania
 254 metrów
 nurkowanie z aparatem wypełnionym specjalną mieszaniną gazów
 366 metrów
 głębokość osiągana przez profesjonalnych nurków z aparatami
 610 metrów
 znamionowa głęb. zanurzenia skafandra ciężkiego "Hardsuit 2000"
 915 metrów
 osiągalna głębokość zanurzenia ciężkiego skafandra "Hardsuit 2000"


Wyobraź sobie zdobywanie kosmosu bez odpowiedniego ubioru - skafandra 

Na podstawie miesięcznika Młody Technik

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań