b_150_100_16777215_00_images_duze5_bursztyn.jpg

Kopalna żywica drzew iglastych, ale nie do końca wiadomo jakich.

Próbowano rozwikłać zagadkę i na źródło bursztynu typowano różne gatunki drzew, głównie sosny i cedru. Do dziś jednak wśród badaczy nie ma zgodności co do pochodzenia bursztynu. Wielu za macierzyste "bursztynowe" drzewo uznaje Aghatis z rodziny araukarii.

Nazwa bursztyn pochodzi od niemieckiego bernstein (kamień, który się pali). Inne jego nazwy to: jantar, amber lub elektron.

Pierwszymi bursztynowymi ozdobami były zapewne tak zwane nadziaki, czyli bryłki bursztynu z naturalnym otworem po gałązce lub igłach, używane jako ozdoby już od górnego paleolitu czyli 40000 do 8000 p.n.e. Później w neolicie (8000 - 2000 p.n.e.), w epoce pierwszych rolników bursztyn wykorzystywano częściej.


W Danii pod fundamentami domów z tego okresu znaleziono naczynia pełne szlifowanych bursztynowych paciorków. To prawdopodobnie tzw. ofiary zakładzinowe. Umieszczano je pod fundamentami nowych domów - na szczęście. Pojawiły się wtedy również figurki w kształcie ludzkim związane z kultem "bogini matki".

rzymskie ozdoby z bursztynuW starożytnym Rzymie, za czasów Nerona (37 - 68 roku n.e.) zapanowała prawdziwa moda na bursztyn. Różnorodność luksusowych wyrobów z bursztynu wykonanych przez starożytnych Rzymian zachwyca do dziś.
Mała statuetka z bursztynu kosztowała więcej niż zdrowy niewolnik, ponieważ wyprawa na północ Europy po bursztyn była trudna i niebezpieczna. Bursztynowymi liśćmi Rzymianie obdarowali się na Nowy Rok.
Lustra z bursztynowymi pokrywami, bursztynowe wisiorki w kształcie owoców, oraz grzebienie i szpile do włosów to przedmioty, na które nie każda rzymska elegantka mogła sobie pozwolić.

We wczesnym średniowieczu w miastach pomorskich wyrabiano z bursztynu amulety i kości do gry. Po wprowadzeniu chrześcijaństwa wykorzystywany był głównie do produkcji krzyżyków i różańców i tak było mniej więcej do XVI wieku.
W XVII wieku pojawiły się bursztynowe kufry, szachy a nawet kufle. Coraz częściej możni zamawiali bursztynowe ołtarze i krucyfiksy.
Z tego samego okresu pochodzi też Bursztynowa Komnata uważana za ósmy cud świata, podarowana przez króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I carowi Piotrowi I - niestety zaginęła bez wieści podczas II wojny światowej.


poławiacze bursztynuNazywano go kamieniem magicznym, ponieważ w słodkiej wodzie tonie, a w słonej pływa na powierzchni.
Jest lekki i ciepły w dotyku, a lekko potarty przyciąga liście, kawałki materiału czy włosy. Tę właściwość bursztynu zauważyli już starożytni Grecy, którzy nazywali go elektronem, czyli kamieniem który przyciąga.

owad zatopiony w bursztynieO jego leczniczych właściwościach pisał już Hipokrates. Był zalecany z winem, kiedy ktoś chorował na żółtaczkę lub miał kłopoty z pęcherzem. Matki wieszały dzieciom na szyjach bryłki nieobrobionego bursztynu, by chronić je przed chorobami. Przy jego pomocy leczono też dżumę i epilepsję.

Jeszcze do niedawna na Kurpiach wyciągano zaprószenia z oka przy pomocy bursztynowych pałeczek, a jantarową tabaką leczono katar. Dzisiaj nadal stosuje się bursztyn w medycynie ludowej i homeopatii - nalewka bursztynowa pomaga w chorobach gardła, a olej bursztynowy działa antyseptycznie i dezynfekująco. Kadzidełka bursztynowe (wolno się spalając) napełniają wonnym aromatem wnętrza domów, neutralizując przykre zapachy.

szachy z bursztynuPoza tym bursztyn się pali, a zapach jaki się przy tym wydziela przypomina nieco aromat ambry - popularnego pachnidła wytwarzanego przez Arabów z wydzieliny żołądka kaszalota (po arabsku: anbar). Stąd pewnie wywodzi się angielskie amber, czy francuskie ambre - oznaczające bursztyn.
Z kolei w wszystkich językach słowiańskich występuje słowo jantar.

Obecnie, za największe na świecie pokłady bursztynu uważa się znajdujące się w okolicy Jantarnego nad Bałtykiem w obwodzie kaliningradzkim, wydobywane przemysłowo w kopalniach odkrywkowych od XIX wieku  


Ciekawostka:

 Największe bryły osiągają wagę kilku, a wyjątkowo kilkunastu kilogramów. Największa znaleziona bryła bursztynu bałtyckiego waży 9,75 kilogramów.

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań