latarnia czarnoksięska

Proste, zaopatrzone w soczewkę i źródło światła urządzenie, do rzutowania obrazów na ekran projekcyjny.

Projekcja nieruchomych obrazów znana była już prawdopodobnie w starożytności.

Świadczą o tym przekazy o pojawiających się w dawnych czasach na ścianach domów widmach i zjawach.

Prototypem latarni czarnoksięskiej (z łac. "laterna magica" ) za której wynalazcę uznaje się niemieckiego teologa i jezuitę A. Kirchera (1645 rok), był opisany w rękopisie J. Fontany z około 1430 roku przyrząd do rzutowania obrazów - lampa ze szklaną szybą, na której malowano zazwyczaj diabła lub kościotrupa. Po zapaleniu lampy, padający na ścianę cień rysunku robił wrażenie zjawy; być może udoskonalonymi już lampami tego typu posługiwali się czarnoksiężnicy, wywołujący rzekomo duchy na dworach królewskich.

Latarnię czarnoksięską znacznie udoskonalił, produkujący się na przełomie XVIII i XIX wieku w wielu krajach Europy belgijski czarnoksiężnik E. G. Robert, zwany Robertsonem, który zbudował tzw. teleskop - rzutnik z regulowaną ostrością obrazu.

latarnia magiczna z 1870 rokuOglądanie obrazów wyświetlanych latarnią czarnoksięską, stało się w XIX wieku bardzo popularną rozrywką, a sale, w których odbywały się pokazy, nazywano, teatrzykami optycznymi.
W Warszawie pierwszy taki teatrzyk, pod nazwą Teatrum Mechaniczno-Optyczne, został uruchomiony w początkach XIX wieku w sali przy ulicy Miodowej. Za pomocą latarni czarnoksięskiej wyświetlano tam: "obrazy rodzajowe" i "widoki miast krajowe i zagraniczne, ręcznie przez najwybitniejszych artystów - malarzy kolorowane w Wiedniu i Paryżu".

W 1867 roku B. Falczewski urządził w Warszawie salę projekcyjną na 250 miejsc, w której stosował projekcję tylną (obraz z latarni czarnoksięskiej rzutowany był na przejrzysty ekran oddzielający pomieszczenie latarni czarnoksięskiej od widowni).

Z latarni czarnoksięskiej wywodzą się nowoczesne rzutniki; diaskop - aparat do projekcji przeźroczy o świetle przechodzącym, episkop - aparat do wyświetlania obrazów o świetle odbitym, epidiaskop - będący połączeniem obu poprzednich, a również - powiększalnik fotograficzny i projektor filmowy 

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań