model lokomobili

Przewoźny zespół napędowy wykorzystujący siłę pary wodnej.

Lokomobila (z łac. locus mobilis), składa się z kotła parowego, maszyny parowej i urządzenia transmisyjnego (np. koła pasowego).

Maszyna była konstrukcyjnie zbliżona do małego parowozu, ale bez własnego napędu - można je było podczepiać za pośrednictwem dyszla do innych pojazdów, lub zaprzęgu i przewozić we wskazane miejsce.

Maszyna pełniła funkcję jednocylindrowego silnika parowego o mocy od 5 do 20 KM (w zależności od wielkości lokomobili), na stałe zespolonego z kotłem.
schemat budowy lokomobili EvansaZbudowanie pierwszej lokomobili przypisuje się Oliverowi Evansowi z USA, który skonstruował pierwsze tego typu urządzenie w 1805 roku.
Urządzenie szybko się przyjęło, ponieważ było tanie w eksploatacji - silnik mógł spalać różnego rodzaju paliwo, m.in. torf, drewno, czy trociny - a jego prostota budowy powodowała, że było odporne na błędy obsługi.

Przez cały wiek XIX i na początku XX stulecia, lokomobile były powszechnie stosowane do napędu maszyn rolniczych w folwarkach, a także różnego rodzaju pomp, ogrzewania i dostarczania ciepłej wody. Dzięki nim nastąpił ogromny postęp w uprawie roli, zwłaszcza w wielkich posiadłościach liczących powyżej 500 hektarów gruntów ornych.
Przede wszystkim (przy użyciu dwóch lokomobili na przeciwległych krańcach pola), można było zastosować głęboką orkę, a tym samym znacznie zwiększyć plony. W późniejszym czasie, lokomobile wyposażone w prądnicę, stawały się lokalną elektrownią.

Z połączenia lekkiej lokomobili i pompy, w 1829 roku powstała sikawka parowa. Wraz z rozwojem konstrukcji silników spalinowych i ich miniaturyzacją, lokomobile spalinowe przekształciły się w proste i niewielkie jednocylindrowe (napędzane naftą), silniki zwane patataj (nazwa pochodziła od charakterystycznego odgłosu ich pracy).

Od lat 30-tych XIX wieku zaczęto produkować lokomobile samojezdne. Były one znacznie lżejsze od urządzeń przejezdnych, dysponowały też układem kierowniczym. Mogły ciągnąć inne pojazdy, stąd też nazywane były ciągnikami parowymi. Z nich wykształciły się produkowane we Francji i Anglii od lat 1830-40 ciągniki parowe nazywane lokomobilą samojezdną.

orka z użyciem dwóch lokomobil Zaletą parowego napędu pojazdów była duża elastyczność maszyny parowej, pozwalająca na rezygnację ze skrzyni biegów.
Ostatnie duże lokomobile parowe były produkowane seryjnie jeszcze w latach 60-tych XX wieku.

Lokomobile parowe budowano w różnych wielkościach. Od całkiem małych, działających zabawek wielkości pudełka zapałek, aż po użytkowe (od mieszczących się na stole, po takie o wielkości średniego domu). Najpopularniejsze były jednak lokomobile przewoźne, wielkości małego samochodu dostawczego.

Obok mobilnych istniały również lokomobile stałe, pozbawione kół i ustawione na stałym fundamencie. Niezależnie od konstrukcji, ich wspólną charakterystyczną cechą eksploatacyjną były duża trwałość i niezawodność.

W Polsce lokomobile były produkowane przez firmę Hipolita Cegielskiego 

Testy z BRD | Znaki drogowe | BRD 24 | Karta rowerowa | Karta rowerowa - to proste | Wiersze miłosne | 1000 pytań